27.05.2017

Ўзбек ОАВнинг учқур иборалари

  • Юртимизнинг қай бир гўшасига борманг..
  • ..жаҳон ареналарида баралла янграмоқда
  • ..янада юксакларга..
  • Ўзимга берилган фурсатдан фойдаланиб..
  • Мамлакатимизда рўй бераётган демократик ислоҳотлар натижасида..
  • Мустақиллик шарофати билан..
  • Биз ёшларга берилаётган имкониятлардан фойдаланиб...
  • Корхона ишчиларининг асосий қисми коллеж битирувчиларидир.
  • Президентимиз раҳнамолиги остида..
  • ..барча шароитлар мужассам
  • ..алоҳида эътибор..
  • ..маънавий-маърифий тадбирлар ўтказилмоқда.
  • ..устувор йўналишларидан экани алоҳида таъкидланди.
  • ..ҳар томонлама қўллаб-қувватланиши..
  • ..байрамона кайфият бағишлади.
  • ..бир тану бир жон бўлиб..
  • ...байрам шукуҳи кезиб юрибди.
  • ...изчил ислоҳотларни янада такомиллаштириш мақсадида изланишлар олиб борилмоқда.
  • Жаҳон молиявий инқирози юз бераётган бир даврда биз олиб бораётган ислоҳотларнинг натижаси ўлароқ бутун дунё бизга ҳавас билан боқмоқда
  • ..чуқур англаган ҳолда..
  • ..янада такомиллаштириш..
  • ...буюк давлатлар билан..
  • ..ёвуз кучлар; қора кучлар; тинчлигимизни кўролмайдиганлар..
  • ..ҳар бир юртдошимиз қалбида..
  • ..маънавий таҳдидлар; оммавий маданият хуружи; манқурт ва манфур кимсаларнинг кирдикорлари; мустақиллигимизни кўра олмайдиган ватангадолар; сўқирлар, тубанлар..
  • ..илмий-маърифий анжуман бўлиб ўтди.
  • ...жаҳонга юз тутмокда.
  • Ёшларимизнинг ҳеч кимдан кам эмаслигини ва ҳеч кимдан кам бўлмаслигини...
  • ..фусункор гўшалар..
  • Ривожланишни янада чуқурлаштириб, такомиллаштирувчи бир қатор изчил чора-тадбирлар амалга оширилмоқда..
  • ..жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози шароити глобал миқёсда давом этаётганига қарамай, иқтисодиётимизни диверсификациялаш..
  • ..имтиёзли кредитлар эвазига..
  • ..мусаффо осмонимиз остида..
  • ..эндиликда мазкур технология сабаб жаҳон бозорида рақобатбардош бўлган, сифатли маҳсулот ишлаб чиқарила бошлади
  • ..энг олис-олис қишлоқларда ҳам..
  • ..замонавий спорт иншоотлари..
  • ..жойларда тарғибот-ташвиқот ишлари олиб бориляпти.
  • ..спортга бўлган эътибор..
  • ..виртуал ўргимчак тўри..
  • ..об-ҳаво инжиқликларини мардона енгиб ўтиб..
  • ..ҳар жабҳада ислоҳотларнинг самараси яққол намоён бўлмоқда
  • истиқлолимизни кўра олмайдиган паст ва ғараз ниятли қора кучлар ахборот хуружи орқали ёшларимизнинг онгини заҳарлашга уринишмокда.
  • Режани ортиғи билан бажариб, юртимиз равнақига ўзларининг камтарин ҳиссаларини қўшмоқдалар
  • ..турли жаҳон рейтингларида юқори ўринларни эгалладик.
  • ..бизга шунчалик шароит яратиб берган..
  • ..иқтисодий ислоҳотларни янада чуқурлаштириб, ҳаётга изчил татбиқ этишимиз керак.
  • ..ҳозир дунёдаги глобаллашув жараёнида..
  • ..об-ҳаво шароитининг инжиқ келганлиги туфайли..
  • ..мўмай даромад орттириш илинжида..
 ОАВ эгатлари узра теримчи Ш. Исломов

31.03.2017

Ватанпарварнинг сохта ватанпарвардан беш фарқи

1. Ватанпарвар ўз ватанининг камчиликларини кўради ва бу ҳолни ўнглаш учун муаммони кўтаради ҳамда ечиш йўлини қидиради
Сохта ватанпарвар камчиликларга кўзини юмади, ватани ҳақида бошқалар ёмон ўйга боришларини истамайди. Кўз юмишнинг иложи қолмаганида камчилик ва нохушликлар миллий хусусият эканлигини исботлашга уринади.
2. Ватанпарвар ўз мамлакати аҳволини бошқа мамлакатларга нисбатан тийраклик билан таққослайди, бошқаларнинг яхши тарафларини ўзлаштириш йўлини қидиради.
Сохта ватанпарвар бошқа мамлакатларнинг яхши-ёмон тарафини кўргани кўзи йўқ. Ўз ватанининг камчилигини-да фазилат санайди. Агар уни рад этишса, миллийлик, ўзига хос тараққиёт йўли каби тушунчаларни қалқон қилади.
3. Ватанпарвар ўзгача маданият, мамлакат, қадриятлар билан мулоқот йўлини қидиради, чунки тараққиёт ютуқларини алмашиш йўли орқали ривожланиш мумкинлигини, иҳоталаниш боши берк кўчага элтишини англайди.
Сохта ватанпарвар ўзига ёт барча маданият ва субмаданиятни рад этади. У бошқа маданиятлар билан алоқа ўрнатиш ўз маданиятининг илдизига болта уради, деб ҳисоблайди. Агар далиллари етишмай қолса, миллийлик, ўзига хос тараққиёт йўли каби тушунчаларни қалқон қилади.
4. Ватанпарвар ўз юртини барқарор ва динамик ривожлантиришга интилади. Чунки турлича ижтимоий гуруҳларнинг манфаати турличалигини англайди. У ижтимоий муаммолар ечимини излайди. Бу муаммоларни мамлакатнинг барқарорлиги ва ривожланишига халақит бермасдан тинч йўл билан ҳал этиш йўлини қидиради.
Сохта ватанпарвар ташвиқотга берилувчан бўлиб, у расмий ҳукумат манфаатига мос ғояларни қўллайди ва шундан келиб чиқиб тафаккур юритади. Ижтимоий гуруҳлар орасидаги ҳар қандай келишмовчиликни умумий йўл орқали ҳал этишга уринишни ватан хоинининг фитнаси дея қабул қилади. Расмий ҳокимият тарғиб этувчи ғоядан четлашишни халққа қарши жиноят ҳисоблайди. Шу фикрлари билан у  ватанини тоталитаризм ва инқилоб сари яқинлаштиради. Агар далиллари етишмаса, миллийлик, ташқи душманлар фитнасига чалғимасдан ўзига хос тараққиёт йўлидан бориш каби тушунчаларни қалқон қилади.
5. Ватанпарвар ижтимоий гуруҳларнинг турфафикрлиги ва кўпқирралигига интилади. Чунки фикр эркинлиги ва жамоавийликни рағбатлантириш йўли билан юрт тараққиёти суръатини ошириш, миллат ижодкорлик салоҳиятини юксалтириш, тез ривожланаётган мамлакатлар билан рақобатлашиш мумкинлигини англайди.
Сохта ватанпарвар эса барчани бир тоифага жамлашга ўч ва муқобил фикр эгасини қатъий жазолаш тарафдори. Ҳар қандай фарқланишни миллий бирликка таҳдид ва мамлакат келажагига хавф ҳисоблайди. У тез ривожланаётган қўшниларни кўрмасликка интилади. Агар кўргудай бўлса, миллийлик, атрофдаги душманлар фитнасига чалғимасдан ўзига хос тараққиёт йўлидан бориш каби тушунчаларни пеш қилади.

pikabu.ru сайти асосида тайёрланди

31.12.2016

Уч китобни ўқиб

(тақриз деса ҳам бўлади)
Охирги пайтда сиёсий хабарларга қизиқишим ошиб кетганлиги сабабли бадиий китоб ўқишни ташлаб қўйгандим. Яқин ойлар ичида ҳафсала қилиб Амина Шанликўғлининг “Хитой қийноғи” асарини, Абдуқаюм Йўлдошевнинг “Пуанкаре” ҳикояси ва Робиндранат Тҳокурнинг бир тўп ҳикояларини ўқиб чиқдим.
Шу китоблар тўғрисида 2 оғиз.

Туркиялик Амина опанинг “Хитой қийноғи” асари уйғурлар юртида коммунистик тузум ўрнатилиши воқеалари ҳақида ҳикоя қилади. Асар қаҳрамони Каан тақводор мусулмон, аммо унинг оиласи бошига янги тузум кўп кулфатлар солади. Ўзи қамалиб коммунистик тузумнинг минг бир азобларига дучор бўлади. Қисқача мазмуни шундай.
Асар ниҳоятда сентименталистик руҳда ёзилган. Муаллиф аёл киши эканлиги сабаб бўлса керак. Баъзи жойларида автор ҳатто ёвуз қаҳрамоннинг ёқасидан силтаб ураётгандек, қарғаётгандек тасаввур ҳосил қилади. Шу билан бирга асарда инсонийлик, диёнат улуғланади, ёвузлик ва зулм қораланади. Айрим тасвирлари ишончсиз. Сталин лагерларида бўлган ёзувчиларнинг (Саид Аҳмад, Шукрулло) китобларига ўхшамайди, бошидан ўтказган одам барибир ишончли ёзаркан деган фикрдаман.
Бу китобни ўқиганлар коммунистик тизим ҳақида шу асарга асосланиб узил-кесил хулоса ясаб юбормасликларини истар эдим. Чунки сиёсий тизимлар ва тарих ҳақида бадиий асарга асосланиб ҳукм чиқарилмайди. Бадиий асар ўқувчининг туйғуларига қаттиқ тегади, улар билан ўйнашади, умуман шу мақсадда ёзилади. Биз коммунистик тизимга Шанликўғли, Шукрулло, Солженицин асарлари орқали қарасак зулматдан бошқа нарсани учратмаймиз. Совет ёзувчилари Горкий, Абдулла Қаҳҳор, Ойбек, Ғафур Ғулом ва бошқалар асарлари орқали бунинг бутунлай тескарисини кўришимиз мумкин, асли социализмнинг иқтисодий ва ижтимоий соҳадаги ютуқлари бисёр. Хитойчани билмайману, осмоностида ҳам коммунистик тизимнинг ютуқларини куйловчи адиблар сони мингдан ортиқ бўлса керак ва уларнинг барча қарашларини узил кесил рад этиб бўлмайди, албатта.
Бадиий асар муаллифи бирор воқеликни тасвирлар экан сиёсийликка қанча урғу бермаса, шунча яхши бўлади, назаримда. Асарнинг умри узаяди. Ёзувчи умуминсоний мавзуларда ёзиши керак, ўрнатилган мафкуранинг хизматкори бўлиб қолмаслиги керак, деган гапларнинг мағзи кўп.

Энди “Пуанкаре” ҳикояси ҳақида. Ҳажман кичикроқ қиссага тенглашадиган бу ҳикоя ўзбек адабиётида шов-шув бўлганини эшитгандим, аммо ўқишга қунт қилмай юргандим. Бу ҳикоя қийин математик гипотезани ҳал қилишга аҳд қилиб умрини бағишлаган математик (ўзбекистонлик) ҳақида. Ҳикояда ҳозирги кунларимиз тасвирланган. Математик қарорида қатъий, аммо турмуш муаммолари уни батамом енгиб ташлайди. Иқтисодий муаммолари, оилавий-маиший масалалар билан чалғиб фанга вақт тополмайди. Ҳозирги кунда илм йўлига кирган одамларга иқтисодий етишмовчиликлар ҳануз ҳамроҳлиги (ҳозирги кунларда Фанлар академиясининг айрим институтлари тугатилаётганлиги)  ҳикоянинг машҳурлигига сабаб бўлса керак. Ҳар ким асардан ўзини қидиради, топса эътироф қилади. Ҳикоя Улуғбек Ҳамдамнинг “Мувозанат” романини эслатади. Ҳикояда бутун бир авлод умрини ифодаланган, шу билан бирга замонавийлик ҳам бор (интернет, эмайл). Ҳикоянинг охирига етмасдан якунини тахмин қилдим (иҳм, иҳм:), чунки серсоқол Григорий Перелман ушбу гипотезани исботлаганини ва мукофотдан воз кечганини АиФда анча йил олдин ўқигандим. Хуллас, фан билан шуғулланмоқчи бўлган юртдошларимизга тавсия қилмайман, чунки ҳикояни ўқиб тамом фанни йиғиштириб қўймасликларингизга кафолатим йўқ ;).

Робиндранат Тҳокур ҳикояларида Қаҳҳор ва Чеховдагидек сиқиқлик, европалик адиблар ҳикояларидагидек яширин юмор йўқ. Манзараларни шошмасдан, бемалол ўтириб олиб, бир чеккадан тасвирлайди. Қаҳрамонлари асосан содда ва диёнатли одамлар. Айрим ҳикоялари кўҳна ҳинд ривоятларига ўхшайди.
Одамлар “прагматик”лашаётган, “тез бой бўлиш” ҳақидаги китоблар оммалашаётган бугунги кунда, билмадим, Тҳокурнинг инсоф-диёнат, очиққўллик, камбағал донишмандлик мавзуларини тасвирланган ҳикояларини ўқишяптими йўқми. Охирги бир сўмини қариндошига инъом қилиб юборган ҳикоя қаҳрамонини ўқиб кулса керак, бугунги китобхон.
Кўпчилигимизда қуйидагича ҳолат бўлган: дунё миқёсида тан олинмаган ёзувчиларимизнинг асарини ўқиб маза қиламиз, аммо Нобел олган фалон зўр ёзувчининг китобини ўқиб ҳеч балони тушунмаймиз, шундай бўлса-да ғофилдек кўринмаслик учун “зўр ёзади” деб мақтаб қўямиз. Тҳокур бундан мустаснодир. Унинг ҳикоялари тушунарли ва содда тилда ёзилган.
Қаҳрамонларининг ҳиндийча узун жимжимадор исмларига чалғишни айтмаганда ҳикоялари жуда қизиқарли ва мароқли. Ўзимизнинг Иқбол Юсуф, Қаҳрамон Аслановнинг маиший мавзудаги ҳикояларига ўхшайди. Бордию Иқбол ака ё Қаҳрамон акалар Тҳокурнинг ҳикояларини ўзлаштириб Гирибалаги Гулнора, Шриматини Шуҳрат деб ўзбекчалаштириб эълон қилса ҳеч ким билмай ҳам қолса керак))

Шунинг учун адабиёт дурдоналарини тушунадиган баркамол китобхондек кўринишни истаганлар Робиндранат Тхокур асарларини ўқиб чиқса, мақсадига етади ;)

06.09.2016

Тайёрмизми?

(насиҳатгўй воизлар услубида)
Мана июл ойи ҳам поёнига етмоқда. Умримизнинг азиз дақиқаларини елга совурмаяпмизми, биродарлар?
Эртага қиличини қайраб қиш келади. Машаққатларга тайёрмизми? Оғир дамлар етиб келишлигининг тадоригини кўряпмизми? Қанча кўмир ғамладик, нечта тезак-таппи ясадик? Жавоб бера оламизми?
Дориломон кунларда биздан қоладигани шу, биродарлар! Чойхонада пиво ичишлигимиз, ариқнинг бўйида қовун сўйиб ейишлигимиз ўткинчи. Фақат ғамлаган ўтинимиз билан мақтана оламиз. Нима қилдик шу бугунгача? Кўмир олдикми? Ғўзапоя-чи? Ҳа, балли. Қишга шуни кўтариб боришлигимизни ёдда тутайлик, биродарлар.
Газга ишонманг, аҳли жамоа. У бугун бор – эртага йўқ. Токни кўряпсизми? Кўряпмиз, дейсанми, Маъруфхўжа? Қаердан кўрасан, кўзга кўринмаса, ранги, ҳиди бўлмаса? Пайпаслаб кўрдингми? Ёлғон гапирмайлик, азизлар. Ёлғончи каззоб Андижон печкасига ўтин бўлишлиги лозим.
Биродарлар, ортимиздан нима қолади? Бале, фарзандларимиз! Шу шакардек азиз фарзандимиз қишда совуқ уйда ётиб бетоб бўлса, алал-оқибат пневмония, зотилжам каби турли-туман касалликларга чалинса, “отажон-онажон, менинг аҳволим оғир”, дея нидо қилса, ким айбдор, биродарлар? Биз, албатта! Биз бўлмасдан, ким бўларди. Қаҳратонда шифохоналаримизда жой етишмаса, ташкилотлар, хоссатан, мактаблар, иситилмаса, ким айбдор? Бунга ҳам биз айбдормиз, биродарлар. Болани касал қилишлик ножоиздир. Бунинг учун биздан, албатта, сўрашади. Шу сизга-бизга хос амалми, айтчи ўзинг, Маъруфхўжа?
Биродарлар, жамоат мендан яна бир маҳрам гапни сиз азизларга етказиб қўйишлигимни илтимос қилишди. Ўтган йили Имомали фермер ҳожининг пилла қуртига сақлаган тутлари кесиб кетилаётганлиги хусусида шикоятлар эшитдик. Бировнинг тасарруфидаги дарахтни куппа-кундузи кесиб олишлик бизга ярашадими, биродарлар? Кесадиган одам, бировга сездирмай, махфий иш тутса бошқа гап экан.
Ҳа, тут ўтин, қолаверса, ўрик ўтин яхши ёнишлиги бор гап. Кесинг, ёринг, чопинг, манфаатланинг, аммо-лекин исроф қилманг, биродарлар. Биздан болаларимизга нима қолади? Тут қолади, ўрик қолади. Шунинг учун ўрик экишликни, тут экишликни канда қилмайлик, биродарлар. Токи орқамизда қолган фарзандларимиз бизни дуоларида эсласин.
 P.S. Блогпостда воизлар нутқини кулгига олиш эмас, кундалик муаммоларни бошқача услубда қаламга олиш назарда тутилган. Ҳеч қандай воиз нутқида бундай парадоксал гапларни айтиши мумкин эмас, шунинг учун барча ўхшашликлар тасодифийдир. 
2016 йилнинг 31 июли

31.08.2016

Хонтахта сиёсатшунослари

Интернет, цивилизация, механизация, вулканизациянинг ривожланиши билан янгидан янги касб-ҳунарлар ва ижтимоий тоифалару гуруҳлар шаклланди. Диван сиёсатчилари ёки хонтахта сиёсатшунослари шулардан бири.
Уларнинг тури кўп. Ижтимоий тармоқларда кундан кунга урчиб бормоқда. Бири Америка томонини, иккинчиси Россия томонини олиб бир-бирининг гўрига тинимсиз ғишт қалаб туришади.
Агар сиз ҳамиша бир томоннинг ёнини олиб, иккинчи томоннинг гўрига донаси 310 сўмли пишиқ ғишт қаламаган бўлсангиз, демак улар тоифасига кирмайсиз ва хотиржам ўтириб давомини ўқисангиз бўлади.
Хонтахта социологлари. Ўзларига қарашли доно фикр барча соғлом фикрлиларга хос деб ҳисоблашади. Сўз орқали ҳужумни бундай бошлашади: “Бу ҳақда барча якдил”, “Бунга ҳеч ким шубҳа қилмайди”. Фикрларига қўшилмаган барча сотқин, хоин, тентак ёки масондир.
Хонтахта экспертлари. Худди социологлар каби тактика қўллашади. Кўпинча, аллақандай ажнабий (Сэмюэлсон, Клифф Кёртс в.б. номини ҳеч ким эшитмаган) сиёсатшуносдан иқтибос келтиришга ўч.
Хонтахта аналитиклари. Таҳлилда, албатта, изчиллик, қонуният келтиришади. “- А воқеа рўй бердими? Ахир, ундан олдин Б ҳодиса бўлгандику. Б га қараб А юзага келишини олдиндан билиш қийин эмас. Мен аллақачон шундай бўлишини билгандим” ва ҳоказо..
Хонтахта футурологлари. Хонтахта аналитикларидан стажи ортиқ тоифа. Кечаётган воқеаларга қараб келажакни башорат қилишади. Масалан, фалон воқеа рўй берди. “-Энди Франция Ливияга киради. Қараб тур. Мени айтди дейсан”
Хонтахта конспирологлари. Бошини қаттиқ уриб олган ноёб шахслар. Барча сиёсий жараёнлар тенденциясидан ўзаро боғлиқлик ясашади. “-Бу Исроил ва Америка махфий плани. Барчаси улар манфаати учун ташкил этилган”. “-Йўғее”. “-Шундай”.”-Таиланд зоопаркида фил ўлибди”. “- Тсс. Бу Билдерберг клубининг иши”.
Хонтахта геополитиклари. Хонтахта конспирологларининг ривожланмай қолган тоифаси. “-Нега бу давлатга уруш очди?” “-Чунки қазилма бойлиги кўп, шуниям билмайсанми?”
Хонтахта тактиклари. Жаҳоннинг қизғин нуқталаридаги урушни муҳокама қилишади. “- Нега А режа бўйича урушмаяпти? Ҳа, чунки, қўмондонлари лапашанг. Йўқ, сотилган. Фалон давлатга сотилган. Аҳа! Ахир, Б режа бўйича урушиш керак!”
Хонтахта қуролшунослари. Урушаётган томонларнинг қурол-яроғини муҳокама қилишади “- Ҳмм. Бунисида Град, унисида Браунинг M2. Қаердан олиши мумкин? Тўхта, бу қурол фақат фалон давлат армиясида бор, демак....”
Хонтахта инженерлари. Хонтахта қуролшуносларига турдош тоифа. Гарчи Калашниковнинг ичини очиб кўрмаган, гуглга қарамай БТРдан БМПни фарқлай олмаса-да, ҳарбий аппаратлар ва иншоотларни худди ўзлари қургандек тавсифлашади. ИШИД ва Ғарб коалицияси, Россия аралашувига доир хонтахта жангларида алоҳида хизматларини таъкидлаш жоиз. Шимолий Кореянинг техникасини Ким Чен Индан кўра пухта билишади.
Хонтахта юристлари. Турли халқаро қонунлар ва конвенциялар ҳақида фикр юритишади. Масалан: Кечаги террор акти ҳақида Женева конвенциясида бундоқ ёзилган.
Хонтахта диншунослари. Муқаддас асарлар ва ривоятларнинг исталган еридан ўзлаштирилган иқтибос асосида ҳукм чиқара олишади. “Эшак ҳанградими? Демак таҳоратинг бузилди”.
Хонтахта тарихчилари. Таранг вазиятни тегишли тарихий ҳодиса билан қиёслашади. Масалан: Россия-Украина гибрид уруши Индонезия-Малайзия конфронтацияси билан..
Хонтахта шоҳидлари. Ҳар бир сиёсий ҳодисада ўзининг иштироки борлигини таъкидлайди. “Қарангки, айни шу куни Украинада эдим..”
Хонтахта ҳайбаракаллачилари. Оёқ остида ўралашиб кучли тарафни астойдил маъқуллайдиган хашаки тоифа. Вазият ўзгарганда эволюцияга учрайди. Аммо уларсиз ҳаёт давом этмайди, шундай эмасми?

Интернет материаллари асосида тайёрланди